صفحه اصلی خبر یادداشت ظهور نسلی نواندیش در حوزه ادبیات دفاع مقدس

ظهور نسلی نواندیش در حوزه ادبیات دفاع مقدس

  • خبر
  • یادداشت
  • 60
  • 11 اس‍ 1397
  • چاپ

 

 

ظهور نسلی نواندیش در حوزۀ ادبیات دفاع مقدس

یاداشت مسئول اجرایی جشنواره داستان نویسی دفاع مقدس (بوی خاک)
 


        فرزانه زنگیان
 

 

 

شهریور سال ۱۳۹۶ در جلسه ای که با مدیر عامل انتشارات علمی و فرهنگی و قائم مقام محترم ایشان برگزار شد برای چندمین بار از ادبیات حوزۀ دفاع مقدس صحبت به میان آمد و این که چگونه و با چه برنامه­ای می­توان مجموعۀ ارزشمند و قابل توجهی در این زمینه منتشر و به مخاطبان و علاقه مندان این حوزه تقدیم کرد.

  مسئولان و دست اندرکاران انتشارات  بر این باورند که از طریق هنر و ادبیات می­توان ارتباط موثر و مفیدی بین یکی از فرازهای تاریخ معاصر ایران، یعنی پایداری، مقاومت، و ایثارگری­های جانانۀ جوانان ایرانی در دوران جنگ با تفکر و ذهنیت نسل جوان امروز برقرار کرد.

 

از طرف دیگر هرسال هنگام برگزاری نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، بارها در غرفه­های انتشارات علمی و فرهنگی درخواست کتاب­های ادبیات دفاع مقدس و جنگ حتی برای شناخت کودکان از این مقوله، از طرف خریداران و و پدرو مادرها مطرح می­شود. به علاوه پژوهشگران، نویسندگان و مخاطبان و اهل کتاب نیز که به نوعی با ادبیات دفاع مقدس در ارتباط بوده و آشنایی دارند، همواره خواستار آغاز یک فعالیت چشمگیر در این زمینه از سوی ناشر بوده­اند.

اما با چه رویکردی می­بایست به این حوزه وارد می­شدیم تا از بعضی کلیشه های متداول که موانع ارتباطی این گونۀ ادبی هستند مصون می­ماندیم؟

پس از تشکیل دبیرخانۀ جشنواره،متن فراخوان اولیه به شکلی تهیه و تنظیم شد که دست پدیدآورندگان آثار باز باشد و ایشان  نه تنها در ترسیم اتفاقات و وقایع جبهه­ های جنگ، بلکه در نگارش پیامدهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی دفاع مقدس نیز بیندیشند و بنویسند. به علاوه نظر به کمبود آثار ادبیات دفاع مقدس در حوزۀ کودک، تلاش شد تا در این مقطع سنی نیز شاهد تولیدات ادبی تاثیرگذارباشیم.

پس در سطر­های آغازین فراخوان اینگونه آورده شد :

 « به منظور گرامی­داشت، حفظ و انتقال میراث فرهنگی و معنوی حماسۀ باشکوه اسلامی و میهنی هشت سال دفاع مقدس، انتشارات علمی و فرهنگی در نظر دارد جشنوارۀ داستان­نویسیِ حوزۀ دفاع مقدس را در سه بخشِ ادبیات کودک، نوجوان و جوان برگزار کند.

 ناشر ­از آثاری که با رویکردی جدید و نگاهی نو به رخدادهای حماسۀ مقاومت ملت ایران و پیامدهای مرتبط با آن در زندگی امروز ایرانیان می­پردازند استقبال کرده و در کنار نویسندگان با تجربه و حرفه­ای این حوزه، قلم و قدم نویسندگان جوان، کار اولی، غیرحرفه­ای، روستایی و شهری، ساکن در ایران و یا خارج از کشور را گرامی می­دارد. محتوای آثار باید یا به طور مستقیم بازگو کنندۀ وقایع و حوادث رخ­داده در جبهه باشد و یا به پیامدهای مرتبط با جنگ در زندگی امروز مردم ایران بپردازد.»

آنچه که در سطر­های بالا آورده شد و فراخوانی که توانست به دورترین روستاها و شهرستان­های کشور رفته و با محافل و مجالس و کانال­های ادبی و کارگاه­های قصه نویسی ارتباط برقرار کند، ما را با ارسال آثار فراوانی از دور و نزدیک روبرو کرد.

شایید بهتر باشد بگوییم غافلگیر شدیم وقتی که از نوجوان یازده ساله تا سالمند هفتاد ساله و از تمام شهرهای ایران مثل میمند ، الیگودرز، دیواندره و زاهدان تا شهرهای بزرگتری مثل  اصفهان،شیراز،تهران، مشهد و تبریز آثار قابل توجهی به دبیرخانۀ جشنواره ارسال شد.

این برای ما به معنای آن بود که گام اول را درست برداشته ایم و خوشحال شدیم از این که عرصه­های جدیدی در اختیار نویسندگان شهرستانی و جوان تر قرار گرفته است.

پس از اتمام مهلت ارسال آثار،  هیئت داوران متشکل از دو کمیتۀ کودک نوجوان و کمیتۀ بزرگسال کار خود را آغاز کردند.

کمیتۀ کودک و نوجوان با حضور آقایان محمدرضا یوسفی، یوسف قوجُق و خسرو باباخانی و کمیتۀ بزرگسال با حضور آقایان محمد حنیف،علی اصغر شیرزادی و کامران پارسی نژاد به بررسی و ارزیابی آثار همت گماردند.

پس از ریزش اولیه، در بخش کودک و نوجوان ۱۰۶ اثر و در بخش بزرگسال ۳۶ اثر برای گزینش منتخبان نهایی بررسی و داوری شدند.

 داوران علاوه بر معیارهای فنی و ادبی آثار ودرونمایه و مضمون  به انعکاس ارزش­های اسلامی،انسانی و ملی در این آثار  نیز توجه داشته اند.

به لحاظ کمی بیشترین آثار واصله در بخش کودک و نوجوان مربوط به ادبیات نوجوان است و در بخش کودک آثار ازکمیت و کیفیت پایین­تری برخوردار بودند. با توجه به تخصصی بودن ادبیات کودک و هم چنین مرتبط ساختن حوزۀ ادبیات دفاع مقدس به حوزۀ ادبیات کودک، سختی آفرینش ادبی در این زمینه آشکار است.

در بخش بزرگسال نیز توجه به پیامدهای امروزی واقعۀ دفاع مقدس و هم چنین تمایز قائل شدن میان جنگ و دفاع از زوایای برجستۀ آثار ارسالی بود.

به هر حال نکتۀ بسیار جالب توجه این است که نوجوانان و جوانانی که هرگز جنگ را ندیده و تنها حکایت­هایی از نسل اولی­ها شنیده­ و با واسطه های دیداری و شنیداری چون کتاب و فیلم و تئاتر با مقولۀ دفاع مقدس ارتباط برقرار کرده اند، بیشترین استقبال را از جشنوارۀ بوی خاک داشتند .

استقبالی که باید در گرامی داشت و قدردانی از آن کوشید . باشد که با گسترش عرصه های فعالیت و آفرینش برای این عزیزان، شاهد ظهور نسلی از نویسندگان جوان و نو اندیش و خلاق در ادبیات حوزۀ دفاع مقدس باشیم.

 

 

بررسی و نظرات

فرم ارسال نظر