صفحه اصلی خبر مصاحبه و گفتگو فرهنگ بسیجی باید به روز شود «مصاحبه با عباس عموری قائم مقام انتشارات علمی و فرهنگی»

فرهنگ بسیجی باید به روز شود «مصاحبه با عباس عموری قائم مقام انتشارات علمی و فرهنگی»

  • خبر
  • مصاحبه و گفتگو
  • 205
  • 21 خر 1397
  • چاپ

 

 

                                                                  فرهنگ بسیجی باید به روز شود

 

                                                    « مصاحبه با عباس عموری قائم مقام انتشارات علمی و فرهنگی»

 

 

  • ضمن تشکر از فرصتي که در اختيار ما قرارداده ايد. به عنوان اولين سوال می خواستم بپرسم، انتشارات علمی و فرهنگی معمولا به چاپ و نشر آثار فاخر علمی و دانشگاهی و ادبیات کلاسیک شهرت دارد. به چه علت برگزاری جشنوارۀ داستان نویسی دفاع مقدس در برنامۀ کار قرار گرفت ؟
  • اولین دلیلش احساس کمبود و خلأ در این حوزه بود. هنوز پس از گذشت سالیان طولانی بعد از جنگ در ادبیات دفاع مقدس به بسیاری از زوایای جنگ تحمیلی پرداخته نشده است.

در واقع ما باید به سمت به روز کردن فرهنگ بسیجی برویم، همان فرهنگی که حاکم بر جبهه ها بود و حماسه ها آفرید، حالا باید به روز شود. امروز باید از مفاهیمی چون از خودگذشتگی، ایثار، ساده زیستی، صداقت، شفافیت و کمک به همنوع دفاع کنیم. چون آرمان رزمندگان دفاع مقدس در نهایت همین ها بودند.

اگر امروز ما بتوانیم از دل دفاع مقدس، صلح و دوستی را بیرون بیاوریم، می توانیم جوانان امروز را با فرهنگ جبهه آشنا کنیم.

باید توجه کنیم که ما تازه در ابتدای راه هستیم. آن زمان به هدف نزدیک می شویم که با کمک ادبیات دفاع مقدس بتوانیم مفاهیمی چون شهامت، ازخود گذشتگی، خردورزی و صلح را به جوانان بیاموزیم و اگر این اتفاق پیش نیاید، جشنواره موفق نبوده است.

 

  • شما اهل اهواز هستید و دروان جنگ را در جبهه ها سپری کرده اید. می توانید یکی از خاطره های خود را از آن دوران بازگو کنید ؟
  • همۀ آن دوران برای من و امثال من خاطره است و شاید انتخاب یک خاطره مشکل باشد . اما چیزی که همیشه در یاد من روشن است، خاطرۀ اولین روز و آغاز جنگ است. روز 31 شهریور سال 1359 ما با دوستان مان در سپاه خوزستان مستقر در چهار شیر نشسته بودیم و صحبت می کردیم.

ناگهان صدای مهیبی به گوش رسید و همه گفتند فرودگاه بمباران شده است. ما آن روز دقیقا نمی دانستیم چه اتفاقی افتاده است؛ اما یک چیز برایمان روشن بود، حالا که دشمن حمله کرده باید برویم و دفاع کنیم. در مقابل هواپیماهای جنگی و تسلیحات سنگین آن ها، ما با اسلحه های کمری و ژ3 به فرودگاه رفتیم تا با دشمن بجنگیم ! اما بعدها خدا را شکر کردیم که هواپیماهای دشمن دوباره فرودگاه را بمباران نکردند. چون هنوز نمی‎دانستیم نمی شود با این سلاح در مقابل هواپیماهای جنگی ایستاد.

این حکایت شاید در زمان حاضر بیشتر به طنز شبیه باشد، ولی واقعیت این بود؛ شرایط آن روزها اینطور بود و ما عملا در طول زمان هشت سالۀ دفاع مقدس جنگیدن و فنون آن را یاد گرفتیم. پاسداری از نظام اسلامی وظیفه ای ارزشمند است و در عصر دفاع مقدس جوانان زیادی که پیرو ولایت بودند، راهی جبهه های نبرد شدند، تعدادی به شهادت رسیدند و گروهی هم جانباز شدند که همچنان آماده جانفشانی هستند.

 

 

  • چه تفاوت هایی بین جوانان رزمندۀ آن دوران که در واقع نسل اولی های انقلاب هستند با جوانان امروز وجود دارد ؟
  • بچه های بسیجی و جبهه ای، بچه های ساده ای بودند که بدون هیچ چشم داشتی و به عشق امام به جبهه می آمدند و تا آخرین نفس تلاش می کردند. اما حالا و در جامعۀ امروز، آسیب پذیری جوانان به علت های مختلف بیشتر شده است و این وظیفۀ نهادها و مراکز فرهنگی است که فضای مساعدتری به وجود آورند.

بچه های امروز اگر ایمان و اعتقاد داشته باشند از ما خیلی جلوترند، چون آن زمان ما محدود بودیم و ارتباطات رسانه­ای به شکل امروز گسترده نبود. بنظرم بچه‎های امروز از ما هم در ایمان و هم در اعتقاد راسخ‎تر هستند نمونه بارز این را می‎توانید در مدافعان حرم ببینید.

در این جا روی این نکته تاکید می کنم که به نظر من جشنواره ها و ادبیات دفاع مقدس باید بتواند فضای شفافیت، ساده زیستی، صداقت محوری و تلاش را که یادگار دوران دفاع مقدس است، را تقویت کرده و رواج دهد و این ها را به کودک و نوجوان امروزی انتقال دهد. در غیر این صورت ما چیزی را نگفته‎ایم. ببینید هنوز در غرب از جنگ می‎گویند و فیلم می‏سازند. نظام مفهومی که این فیلم‎ها در حال انتقال آنها است همین‏های است که ما در دوران هشت ساله داریم.

 

  • اما شرایط جوان و نوجوان امروزی و محیط آن ها با شرایط جوانان دوران جنگ خیلی تفاوت دارد، در این مورد چه می توان کرد ؟

بله، شرایط تفاوت دارد و بنا بر این نیازها هم متفاوت شده است. اینکه شما بخواهید عین همان مسائل را الان پیاده کنید، اصلا شدنی نیست.

ما اگر فرهنگ جبهه را امروزی کنیم، با جوانان ارتباط برقرار کرده و موفق می شویم و این نیاز به پرورش و تربیت چند نسل دارد. متاسفانه ما نتوانستیم از طریق کتاب با جامعه و نسل جدید ارتباط برقرار کنیم و شاید به همین دلائل است که رهبر معظم انقلاب در دو سال اخیر به بازدید نمایشگاه بین المللی کتاب تشریف نیاورده اند. چون نویسنده و ناشر و اهالی قلم آن چنان که باید و شاید در تربیت نسل ها موفق نبوده اند و کتاب رسالت اجتماعی خود را ادا نکرده است.

یکی از عواملی که دافعه ایجاد می کند این است که ما همه چیز را در این کشورشخصی سازی می کنیم. حتی در کار ادبیات دفاع مقدس عده ای حذف و عده ای باقی می‏مانند. وقتی شخصی سازی و انحصار طلبی ایجاد می شود عملا گروه عمده ای کنار گذاشته می شوند و به هدف نهایی ما آسیب می رسد. البته تعدادی از سازمان ها و مراکز فرهنگی و نهادها و ناشران، در این زمینه ها کارهای مفیدی انجام داده اند، اما این کارها قطعا کافی نبوده است. زیرا به طور عملی چیزی نمی‎توان یافت که ما را با نسل‏های تازه و یا حتی با جهان متصل کند. من معتقدم ما میراث داران خوبی نیستیم.

 

  • از طرف دبیرخانه جشنوارۀ بوی خاک عنوان شده که استقبال جوانان و نوجوانان از این جشنواره خیلی خوب بوده است. به نظر شما علت این استقبال چه بوده است ؟
  • خدا کند که این اتفاق بیفتد و باز هم تکرار شود. آن چه مهم است این که هرچه در این زمینه تولید محتوا داشته باشیم باز هم کم است و اگر بتوانیم این جوانان را برای خلق آثار ارزشمند و تاثیرگذار پرورش دهیم آن وقت برندۀ این بازی هستیم واگر نه، ضررکرده ایم.

باید یاد بگیریم برای مشاغلی چون نویسندگی، ترجمه، ویراستاری و چاپ و نشر هزینه کنیم. در این صورت می توانیم نسل های جدیدی را تربیت کنیم و آنها را همراه کنیم. اما یک سوال مهم در این جا مطرح می شود که در زمینۀ این مسائل فرهنگی چه نهادی مسئول است؟ ارشاد یا ناشر یا هر دو ؟ مسئول تربیت این جوانان نهایتا چه کسی یا چه ارگانی است و چگونه می توان کاری کرد که جوانان خلاق و هنرمند ناامید نشوند و راهشان را ادامه بدهند.

ای کاش در زمینۀ ادبیات هم موسسه ای مانند موسسۀ اوج داشتیم. اوج روی تولید فیلم های مفید و با ارزش سرمایه گذاری می کند. جای سازمانی که از بودجۀ کافی برخوردار باشد و روی تولید محتوای ادبیات ارزشمند و سازنده برنامه ریزی کند واقعا خالی است. ما به عنوان انتشارات علمی و فرهنگی حاضریم تمام امکانات خود را مصروف این کار بکنیم به شرط آنکه دیگر نهادهای که از بودجه دولتی و نهادهای حکومتی استفاده می‎کنند به ما کمک کنند. هر چند در سیاستگذاری این انتشارات هم پرداختن به فرهنگ دفاع مقدس و انقلاب اسلامی در اولویت قرار دارد.

یک جریانی پیدا شده که معتقد است کتاب از سبد خانواده ها خارج شده و مردم دیگر کتاب نمی‎خوانند. نظر شما چیست؟

بر خلاف خیلی ها من معتقدم مردم ما به کتاب علاقه دارند، حتی در فقیرترین خانه ها یکی دو کتاب پیدا می شود. بنظر من مشکل کتاب خواندن مردم نیست، مشکل ما کمبود کتاب خوب است. کمبود محتوای جذاب است. از طرف دیگر اگر کتابخوانی در میان مردم از بین رفته این همه ناشر که هر روز بر تعداد آنها افزوده می‎شود چرا پول خودشان را دور می‏ریزند؟ چاپ کتاب مهم است چون اقتصاد نشر را سرو سامان می دهد، اما از آن مهم‎تر تولید محتوای مفید و خلاقانه است. یک کتاب می تواند هم محتوای خوب داشته باشد، هم پرفروش باشد. همان طورکه سال گذشته یکی از موضوعات پرفروش بازار نشر »فلسفه» بود. اگر ما می‎خواهیم مردم را کتابخوان کنیم لازم است نهادی مانند کانون پروش فکری کودکان و نوجوانان داشته باشیم. ما باید تمام بودجه‎های فرهنگی در زمینه کتاب را نهادی مثل کانون بدهیم که الحق و انصاف خدمات بی بدیلی در نیم قرن اخیر کرده است. ای کاش شاهد بالندگی کانون باشیم تا کتاب، تئاتر، موسیقی، فیلم و دیگر هنرها کمکی باشند برای تولید و ترویج نظام‎های مفهومی انقلاب اسلامی.

شما به عنوان یک ناشر مطرح در حوزه نشر چه اقدام های عملی را برای ترویج کتابخوانی انجام داده اید؟

ما به عنوان ناشری که درآمد-هزینه هستیم و از هیچ بودجه‏ای استفاده نمی‎کنیم توانستیم: 1- یک آکادمی کودک و نوجوان به منظور تربیت نویسنده، تصویرگر، ویراستار، شاعر و... طی دو سال گذشته با تمرکز بر کارآفرینی و پوشش کشوری راه‏اندازی کنیم.

2- توانستیم طی سالهای گذشته با پرداخت حق تالیف یا ترجمه و تصویرگری از حدود 150 قلم اولی حمایت کنیم و کتاب‎های آنها را چاپ یا در نوبت چاپ قرار دهیم.

3- در سال گذشته بخش کتاب تصویری، کتاب صوتی انیمشن‏های کوتاه را راه‎اندازی کردیم که در این بخش حدود 50 نفر در حال فعالیت هستند.

4- به منظور ترویج کتاب و کتابخوانی در سال گذشته فروشگاه محصولات فرهنگی کودک و نوجوان راه‎اندازی شد. که الحمدالله با استقبال خوبی همراه شد.

5- چند پروژه مهم از جمله داستان پیامبران، جهان سرزمین من، صلح، دفاع مقدس، انقلاب اسلامی و محیط زیست تعریف شد که برخی تمام شده و برخی دیگر در حال انجام است.

6- تفاهم‎نامه کارهای مشترک با انجمن نویسندگان عمان و بخش کودک و نوجوان حرم مقدس امام حسین علیه السلام و چند کشور دیگر به منظور تبادل آموزش و کار مشترک و فروش رایت. که اگر از سوی سفارتخانه‎ها و رایزنی‎های فرهنگی کمک و مساعدت شویم، می‎توانیم امیدوار به عملیاتی آنها باشیم.

7- تبادل و فروش رایت به کشورهای مانند ترکیه و چین.

در پایان اگر سفارتخانه‎ها و بخصوص رایزنی‎های فرهنگی و همچنین موسسه نمایشگاهی برای تصویرگران ما امکانات لازم را فراهم آورند من به شما قول می‎دهم که تصویرگران ما در سطح بین‎المللی از بهترین و با ثبات‎ترین جایگاه برخوردار شوند.


منبع: ویژه نامۀ اولین دورۀ جشنوارۀ داستان نویسی دفاع مقدس « بوی خاک»

بررسی و نظرات

فرم ارسال نظر