صفحه اصلی خبر مصاحبه و گفتگو مصاحبه با آقای عارف وکیلی مدیر واحد بین الملل

مصاحبه با آقای عارف وکیلی مدیر واحد بین الملل

  • خبر
  • مصاحبه و گفتگو
  • 3040
  • 04 آذ 1394
  • چاپ
آقای عارف وکیلی مدیر واحد بین الملل انتشارات علمی و فرهنگی ، اخیرا  برای بازدید از نمایشگاه بین المللی کتاب  استانبول ، به کشور ترکیه سفر کرد .  به این مناسبت با ایشان مصاحبه ای انجام داده ایم که ملاحظه می فرمایید:
آقای وکیلی علت دیدار شما از نمایشگاه بین المللی کتاب استانبول چه بود ؟    
*  ترکیه تقارن فرهنگی زیادی با ما دارد، این تقارن موجب تسهیل در بده بستان های فرهنگی ما میشود. مثلا در تصویرگری های کتاب های کودکان در ایران وقتی می خواهند داخل خانه را ترسیم کنند، ما پدر، مادر، پدر بزرگ، مادر بزرگ و فرزندان در سنین مختلف را در تصویر می بینیم، در حالی که در نقاشی یک کشور غربی ممکن است خانواده طور دیگری ترسیم شود، اما ترکیه چون به لحاظ فرهنگی به ما نزدیک است، شما همین مضامین را در تصاویر می بینید . یا مثلا درباره، حجاب، در تصاویر کتاب های کودکان ترکیه هم زنان با حجاب دیده می شوند. آداب معاشرت، سبک زندگی و مشترکات فرهنگی دیگر که در کتاب های کودک منعکس می شود، ادبیات کودک ما را به هم نزدیک می کند .    این تقارن فرهنگی ما را به سمت بازار ترکیه و ناشران آنجا می برد و این دلیل اول بازدید من از نمایشگاه استانبول بود .     نکتۀ دیگر همسایگی و نزدیکی فیزیکی دو کشور به یکدیگر است که میتواند در تسهیل حمل و نقلها و مسایل گمرکی و حتی سهولت سفرهای دوجانبه تاثیرات خوبی داشته باشد.     دلیل سوم ارتباط نزدیک اندیشمندان ترک و ایرانی است. دانشگاه های ترکیه کرسی های متعدد ایران شناسی و فارسی شناسی دارند و همچنین جمع کثیری از ایرانیان به زبان آذری صحبت می کنند که به زبان کشور ترکیه بسیار نزدیک است و این همزبانی هم نزدیکی فرهنگی ایجاد می کند .     در کنار این ها ، دو کشور به لحاظ حوزۀ کتابخوانی هم نزدیک هستند . مثلا تیراژ کتاب در ایران به طور متوسط ۱۵۰۰ نسخه است، در ترکیه هم این رقم در حدود دو یا سه هزار است . یعنی اختلاف زیادی در تیراژ نداریم . قطع کتابها، کیفیت چاپ، کاغذ و طرح جلد هم به نسبت مشابه و نزدیک به هم است و به عنوان ناشر به واسطه این اشتراکات، ما ترجیح میدهیم که با آنها کار کنیم .     حتی قیمت  کتاب ها هم تقریبا مشابه است. متوسط قیمت کتاب کودک و بزرگسال در ایران زیر بیست یا بیست و پنج تومان هزار تومان است . دقیقا آنجا هم به همین شکل است . مثلا پانزده یا هفده لیره ترکیه است که اگر تبدیل کنیم همان قیمت متوسط کتاب های خودمان می شود.     در نتیجه در چنین شرایطی در عرصه تبادل کپی رایت و همچنین تولید مشترک کتاب، می توانیم خیلی راحت تر عمل کنیم. اگر ما بخواهیم با یک ناشر مثلا اروپایی تبادل کپی رایت داشته باشیم، آنها از هر کتاب پنجاه هزار نسخه در می آورند ما می خواهیم هزار نسخه چاپ کنیم،  این هردو ما را دچار مشکل میکند و در تصمیم گیری مان تاثیر می گذارد. اما در کار با ترکیه همه چیز مشابه است. دیگر مسئله تولید مشترک است . همانطور که همه میدانیم، تولید هر محصولی در دنیا در چین ارزان تر از هر جای دیگری انجام می شود و پس از آن در هند این اتفاق می افتد . از کتاب و محصولات فرهنگی گرفته تا محصولات فوق تخصصی های-تک مهندسی قضیه این طور است، حالا اگر بخواهیم یک کتاب سه بعدی یا مقوایی کودک را سفارش بدهیم، اگر به هند یا چین بدهیم، هزینه حمل زیاد می شود و مسایل گمرکی اش هم خیلی فرق می کند، اما این کار را در ترکیه راحت تر می شود انجام دارد . و اینکه ترکیه بازار بسیار خوب پوستر دارد و ما می توانیم از این بازار استفاده کنیم. این ها دلایلی است که ما را به ترکیه می کشاند و اگر بخواهیم واقع بین باشیم حضور ما در عرصه کتابت ترکیه به مراتب مثمر ثمر تر از اروپاست، این باور من است .  

آقای وکیلی حضور شما در نمایشگاه استانبول چه دستاوردی داشت ؟        *  به من اجازه دهید، ابتدا نمایشگاه استانبول را توصیف کنم. من در مورد عرصه تبادلات فرهنگی ترکیه صحبت کردم و گفتم خیلی مثبت است. ولی در مورد نمایشگاه، به بیان من نمایشگاه محلی بود. یعنی اگر فردی خارجی، غیرحرفه ای و بدون نگاه بازرگانی به آن نمایشگاه برود هیچ کاری نمی تواند انجام دهد .     چون نمایشگاه شان مشابه نمایشگاه های استانی وزارت ارشاد ایران است و خانواده ها می آیند برای خود یا بچه هایشان کتاب می خرند. ازدحام هم بسیار بالاست.     تقریبا ۶۵ تا ۷۰ درصد کتاب های عرضه شده در نمایشگاه هم کتاب کودک بود که و قریب به نیمی از آن نیز کتابهای کمک آموزشی است که اقبال خانواده ها به سمت این کتاب ها بیشتر بود .     از طرف دیگر ازدحام خانواده ها نشان می داد که فضا ، فضای عرضه بین المللی نیست و بسیاری از غرفه ها حتی کاتالوگ نداشتند و فقط کتاب می فروختند، در حالی که نمایشگاه کتاب بولونیا ایتالیا یا فرانکفورت اصلا برای فروش نیست، اما نمایشگاه استانبول مثل نمایشگاه های استانی ایران است. مثلا غرفه داران حتی کارت ویزیت نداشتند و فقط حدود ۵ درصد ار فضای نمایشگاه را به غرفه های بین المللی داده بودند که از آنها هم درصد کمی ناشر بودند. دو موسسه نمایشگاه های بین المللی ایران و نمایشگاه های بین المللی فرانکفورت حضور داشتند و وزارت ارشاد کشور آذربایجان ، لذا کار کردن برای من در آنجا راحت نبود .     من قبل از اینکه به نمایشگاه بروم با چند ناشر بزرگ ترکیه در تماس بودم و قرار ملاقات داشتم . بنابراین دستاوردهای خوبی داشتیم. اولین فایده این بود که با یک ناشر در سطح مدیر عامل صحبت کردم، ناشری که قریب به سه چهار دهه است که در ترکیه فعالیت دارد و می شود گفت مهم ترین ناشر کتاب کودک ترکیه است. این ناشر فقط ۱۵۰ کارمند در دفتر مرکزی دارد و کارش گسترده است . من با این ناشر جلسه داشتم و با جلسات متوالی توانستم در مورد فروش حق رایت هفت کتاب ایرانی با آنها مذاکره کنم، البته قرارداد هنوز بسته نشده و در حد تفاهم نامه است .اما پیش بینی میکنم که در چند ماه اینده کپی رایت پنج کتاب کودک را به آنها بفروشیم .     همچنین با ناشر دیگری وارد مذاکره شدیم و پس از متقاعد کردن آنها از کیفیت کتاب های انتشارات علمی و فرهنگی، صحبت از این است که یکسال سهمیۀ خرید کپی رایت خودشان را که سال ها از ایتالیا و آلمان می خریدند را به طور کامل به ایران اختصاص دهند که احتمالا سال آینده این اتفاق بیفتد . غیر از آن ما با مجموعه ای که کارهای گرافیکی می کرد به توافق رسیدیم که چانه زنی های زیادی را می طلبید ، اما خداوند یار بود و کار انجام شد . به هر حال ترکیه به نظر من عرصه بسیار خوبی برای کار است .  

آیا برنامه های جالبی داشتند که نظر شما را جلب کند ؟       *بله ، یکی از سالن های نمایشگاه را اختصاص داده بودند به فروش کتاب های دست دوم قدیمی و با ارزش که ما در ایران این برنامه را نداریم ، آنجا کتاب ها و مجلات و کارت پستال های قدیمی را عرضه می کردند که خیلی هم پر بازدید بود .    در قالب نمایشگاه هنری، سالن هایی هم به گالری های هنری اختصاص داشت و موسسات فرهنگی و هنری آنجا از هنرمندان خود حمایت می کردند و آثار آنها را به نمایش می گذاشتند ، در حالی که هنرمند هیچ هزینه ای پرداخت نمی کند. این گالری ها شامل آثار نقاشی و عکس و سایر آثار تجسمی بود.     برنامه جالب دیگری که داشتند برگزاری صدمین سالگرد تولد نویسنده طنزپرداز معروف ترکیه، عزیز نسین بود که سالن اختصاصی برای او گذاشته بودند و اتاق کارش را باز سازی کرده بودند.     نکته دیگری که برای من بسیار جالب و برای ترک ها عادی بود ، عرضه بسیار گسترده پوستر و مجلات تصویری با قیمت های مناسب و با کیفیت عالی در محتواهای مختلف از کارتون و کاریکاتور گرفته تا آثار هنری و نقاشی های کلاسیک مثل نقاشی های داوینچی بود .    

از کدام کشورها به آنجا آمده بودند ؟      *یک غرفه از برزیل بود که تقریبا فعالیتی نداشت ، یک ناشر ایرانی بود، وزارت فرهنگ کشور آذربایجان ، موسسه نمایشگاه های فرانکفورت و موسسه نمایشگاه های ایران کشورهای خارجی شرکت کننده در نمایشگاه استانبول بودند. از ایتالیا، هندوستان، چین و بوسنی هرزگوین نیز تک غرفه های بودند.  

  یعنی شما عملکرد نمایشگاه کتاب تهران را برتر از آنجا می بینید ؟      *برای گفتگوها و تبادل نظرات ناشرین، نمایشگاه تهران صد در صد بهتر است و برای خرید و فروش حق رایت و همکاری های بین المللی  هم نمایشگاه تهران کاملا بین المللی تر از نمایشگاه استانبول عمل می کند .     تنوع آثار نیز در نمایشگاه تهران به مراتب بیشتر است، اما به لحاظ مساحت نمایشگاه و تعداد بازدید کننده مشابه هم هستند .     باید توجه داشت که تهران ویژگی دیگری نیز دارد که به جز اینکه بزرگترین شهر ایران است، فرهنگی ترین شهر هم تلقی می شود بدین لحاظ که تعداد ناشران در تهران بیش از همه شهرهای ایران است .  

نسبت به اینکه ترکیه با اروپا مرزهای مشترک دارد، این انتظار را نداشتید که ناشران اروپایی بیشتری آنجا ببینید ؟      *من هم این انتظار را داشتم ، اما این اتفاق نیفتاده بود . به جرات می توانم بگویم نمایشگاه تهران در بعضی از سال های خودش خیلی بین المللی تر از نمایشگاه استانبول بوده است .

  در آخر اگر نکته ای هست که در باره آن صحبت نشده بفرمایید .      *به باور من در کشور ترکیه کار فرهنگی خیلی خوب جواب می دهد اما نیاز به یکسری تفاهم ها هست. باید باور کنیم کشورهای منطقه اعم از کشورهای حوزه خلیج فارس، کشورهای حوزه فارسی زبان و کشورهای همسایه ظرفیت های خودشان را دارند .      دوم اینکه همکاری با آنها راحت تر و مثمر ثمر تر است . احتمال دیده شدن کتاب شما در ترکیه و افغانستان و ترکمنستان و تاجیکستان به مراتب بیش از کشورهای اروپایی است .     موضوع دیگر اینکه ما باید آشتی بکنیم با مترجمانی که به زبان هایی غیر از زبان های اروپایی کار می کنند ، فردی که به زبان ترکی یا ارمنی مسلط است باید به اندازه فردی که زبان اروپایی می داند مورد حمایت قرار بگیرد. آقای وکیلی از اینکه وقت تان را در اختیار ما قرار دادید سپاسگزارم . فرزانه زنگیان

بررسی و نظرات

فرم ارسال نظر