صفحه اصلی خبر معرفی کتاب انقراض سلسلۀ صفویه

انقراض سلسلۀ صفویه

  • خبر
  • معرفی کتاب
  • 3045
  • 12 مه‍ 1394
  • چاپ
    یکی از آثار تاریخی قابل توجهی که مدت ها در بازار کتاب نایاب بود و مخاطبین زیادی در انتظار تجدید چاپ آن بودند، کتاب ارزشمند « انقراض سلسلۀ صفویه » است که اخیراً توسط انتشارات علمی و فرهنگی بازنشر شده است. لارنس لاکهارت مورخ و پژوهشگر انگلیسی این کتاب را به رشتۀ تحریر درآورده و اسماعیل دولتشاهی ترجمۀ آن را برعهده داشته است . «انقراض سلسلۀ صفویه »که نخستین بار در سال 1344  بر روی پیشخوان کتابفروشی های ایران جای گرفته به موضوعی می پردازد که کمتر به این شکل جامع و کامل بدان پرداخته شده است . کتاب، وقایع سیاسی و اجتماعی ایران در دوران صفویه و به طور اخص زمان شاه سلطان حسین را مورد کنکاش و بررسی قرار می دهد و علل انحطاط و سقوط این سلسله را بازگو می کند. نویسنده، نخست مشخصاتی چون مساحت، مرزها، ایالات، جمعیت و نوع حکومت ایران در دورۀ مذکور را بیان می­کند و پس از آن به موضوعاتی مانند اوضاع داخلی ایران، روابط ایران با ترکیۀ عثمانی، روسیه و هندوستان، احیای آیین تشیع، شورش غلجابی­ها و میرویس، حملۀ محمود و محاصرۀ اصفهان، حملات پطر کبیر و ترکیۀ عثمانی به ایران و مسالۀ تقسیم کشور ایران میان آن دو دولت می پردازد. لارنس لاکهارت در طی سی و شش فصل کتاب می­کوشد مخاطب را با خود همراه کرده و عواملی را که در یک مقطع خاص تاریخی، زمینه ساز انقراض سلسلۀ قدرتمند صفویه در ایران شد برای وی روشن کند. او در بارۀ جلوس شاه سلطان حسین بر تخت سلطنت و خصوصیات اخلاقی وی سخن می­گوید و خواننده را به نظارۀ اوضاع داخلی ایران  از سال 1694 تا 1709 و هم چنین روابط خارجی ایران در این دوران می­نشاند؛ حملات محمود به ایران، جریان محاصرۀ اصفهان، حملۀ پطرکبیر به ایران، سلطنت محمود، از دست رفتن حکومت صفویه، دورۀ تسلط افغان ها، جنگ با افغان های ابدالی، بازگشت قدرت صفویه، فعالیت کمپانی های انگلیسی و هلندی در ایران و روابط ایران با فرانسه از دیگر مباحثی هستند که کتاب به آن­ها پرداخته است . در ضمیمۀ هنر و ادبیات که از ضمائم انتهای کتاب است، از اوضاع ادبیات وشعر و جلوه­گری نسبی هنرهایی چون نقاشی، مینیاتور، قالی بافی، نساجی، فلزکاری و معماری در عصر صفوی سخن به میان می­آید و نویسنده خاطرنشان می­کند : « وقتی به ادبیات این دوره می پردازیم، می بینیم که هیچ نویسنده یا شاعر بزرگی در عهد شاه سلطان حسین وجود نداشته است . در حقیقت شاه سلطان حسین با بقیۀ دوران سلسلۀ صفوی که ادبیات در آن به ادنی درجه رسید فرقی ندارد.» نبودن ادیبان در آن دوران نتیجۀ هرج و مرج و فقر و فاقه ای شمرده می شود که دیگر کسی را حوصلۀ شعر خواندن نبود، چه رسد به اینکه شعر بگوید . و در انتها اینکه اشاعۀ مذهب شیعه در عصر صفوی و فعالیت علمایی که اصول و قوانین شیعه را به خوبی می­دانستند، باعث شد که ایران از لحاظ مذهبی متحد شود که این موضوع به اتحاد سیاسی انجامیده و شالودۀ ایران امروزی گذاشته شد.                      

بررسی و نظرات

فرم ارسال نظر